Het boek ‘De bevolking van de Vrije Koloniën der Maatschappij van Weldadigheid’
In 1981 verscheen bij de Walburg Pers in Zutphen het boek ‘De bevolking van de Vrije Koloniën der Maatschappij van Weldadigheid’. De auteur is Ir. Cecilia (Cilia) Alberta Kloosterhuis.
Het is een uitgebreide studie over de geschiedenis van de MvW, en was bedoeld als proefschrift. Zelf heeft ze de uitgave niet mogen beleven. De voorbereidingen voor de dissertatie waren bijna gereed toen ze werd getroffen door een fatale ongeneeslijke ziekte. Ze overleed eind 1979.
Cilia Kloosterhuis werd in 1909 in Willemsoord geboren. Haar moeder was onderwijzeres aan de Rijks Lagere School in Willemsoord. Haar vader was accountant. Ze kon goed leren en ging naar de Rijks H.B.S. in Steenwijk, waarna ze in Meppel het diploma huishoudkundige haalde. Vervolgens verkreeg ze in Deventer de akte van bekwaamheid voor het nijverheidsonderwijs. In de inleiding van haar boek beschrijft ze in het kort haar leven in het koloniedorp Willemsoord.
Het leven was er goed, ondanks duidelijke verschillen met de andere dorpen in de omgeving: de spreektaal (ABN), de omgangsvormen, de strengere opvoeding en het verenigingsleven. Minder te spreken was ze over de inrichting van het dorp: de strakke aanleg, de ‘ontzettende’ regelmaat in de verkaveling, de eentonigheid van de identieke koloniehuisjes op 100 meter afstand van elkaar. Ze miste de kronkelweggetjes en bosjes die ze ontdekte in het dorp van haar grootvader, het Drentse Westerbork.
Van 1931 tot 1953 was Cilia Kloosterhuis directrice van de land bouwhuishoudscholen in Goor en Markelo. Daarna ging ze studeren aan de Landbouwhogeschool in Wageningen. In 1959 haalde ze het ingenieursdiploma in de huishoudwetenschappen. Ze had daarna parttimefuncties in het Nijverheid en Huishoud Onderwijs in Groningen en Wageningen. Maar in 1973 nam ze ontslag en ging zich geheel wijden aan haar onderzoek naar de geschiedenis van de Koloniën van Weldadigheid. Ze beschouwde dit als haar levenswerk. Dat ging niet zonder obstakels. Het archief van de MvW verkeerde in deplorabele toestand en moest worden geordend. Het is voor een heel groot deel aan haar te danken, dat dit archief tegenwoordig in het Drents Archief in Assen te bekijken is. En passant schreef ze ter gelegenheid van de verbouwing van Huis Westerbeek een boekje over de geschiedenis van het huis (Walburg Pers 1975). Ze heeft het concept van haar proefschrift zelf nog kunnen inzien, maar het is postuum uitgegeven. In het ruim 600 pagina’s tellende boek wordt het wel en wee van de MvW vanaf de oprichting tot de grote reorganisatie in 1859 beschreven. De MvW die als particuliere instelling was opgericht om de armoede te bestrijden, verkeerde zelf voortdurend in een benarde financiële positie. Tot 1859 was het bestuur van de MvW in handen van de zgn. Permanente Commissie. Na 1859 werd het bestuur gevormd door een College van Commissarissen. Cecilia Kloosterhuis is begraven in Westerbork, het dorp van haar grootvader. In Willemsoord is een straat naar haar vernoemd.
Noot van de redactie — Onlangs heeft Museum De Proefkolonie allerlei originele aantekeningen en correspondentie van Cecilia Kloosterhuis als schenking mogen ontvangen. Deze geschriften vormden de basis voor haar boek.
Bronnen
– foto C. Kloosterhuis: Vervaardiger: David Luchtmeijer – Collectie Drents Archief – Maatschappij van Weldadigheid
– foto archiefstukken: Archief museum De Proefkolonie
Laatste aanpassing: 27 maart 2026